การเล่นเสียง

        กวีจะเล่นเสียงในคำประพันธ์โดยใช้เสียงพยัญชนะต้นของคำซ้ำกันคือ เป็นเสียงเดียวกัน  เพื่อโน้มน้าวอารมณ์ผู้อ่าน ผู้ฟัง
    และทำให้คำประพันธ์นั้นไพเราะสละสลวย  เพราะการเล่นเสียงของคำทำให้เกิดอารมณ์ได้ง่าย  ดังตัวอย่าง
         
                                    ปางเสด็จประเวศค้าว                              ชลาไลย
                               ทรงรัตนพิมานไชย                                      กิ่งแก้ว
                               พรั่งพร้อมพวกพลไกร                                 แหนแห่
                               เรือกระบวรต้นแพร้ว                                    เพริศพริ้งพรายทอง (หน้า ๒๕)

        โคลงบทนี้ผู้นิพนธ์ทรงบรรยายถึงกระบวนเรือเสด็จทางชลมารคว่ามีจำนวนมากและดูสวยงามตระการตายิ่งนัก  ถ้อยคำที่
    ทรงเลือกสรรมาใช้ให้ทั้งภาพและความรู้สึกที่เด่นชัด  ได้แก่ คำว่า พรั่งพร้อม  แพร้วเพริศพริ้ง ซึ่งจัดว่าเป็นการใช้
    ภาพพจน์ โดยการเล่นเสียง  คือ  เสียงพยัญชนะ พร  ในการบรรยายความ
          ความหมายของคำดังกล่าวปรากฏในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน (๒๕๔๒  : ๗๖๕) ว่า
                พรั่งพร้อม  หมายถึง  รวมอยู่มากมาย
                พริ้งเพริศ   หมายถึง   งามเฉิดฉาย  เพริศพริ้ง

        ดังนั้น ‘‘พรั่งพร้อมพวกพลไกร  แหนแห่  เรือกระบวรต้นแพร้ว  เพริศพริ้งพายทอง’’  จึงให้ภาพของกระบวนเรือเสด็จว่า
    มีไพร่พลห้อมล้อมตามเสด็จมากมายและเรือที่ตามเสด็จก็มีความงามเฉิดฉายน่าชมมาก

                                                     >> ย้อนกลับ <<